İspanyol Gribi: Bu Salgından Sonra Nasıl Normale Dönüldü?

İspanyol Gribi: Bu Salgından Sonra Nasıl Normale Dönüldü?

İspanyol Gribi: Bu Salgından Sonra Nasıl Normale Dönüldü?

Dünya tarihine baktığımızda farklı dönemlerde salgınlar meydana gelmiştir. Bunlardan bazıları pandemiye dönüşüp binlerce hatta milyonlarca kişinin ölümüne neden olmuştur. Tabi o zamanlar günümüzdeki gibi ne güçlü bir sağlık sistemi ne de aşı ya da ilaç varmış. Bağışıklık sistemi güçlü olan hayatta kalmış geri kalan ise maalesef hayatını kaybetmiş. Şimdi de günümüzde en son yaşanan pandemi de COVID-19’dur. Ama COVID-19’dan önce başka bir pandemi daha meydana gelmiştir.

Nedir?

Bundan 100 sene önce ABD’de ortaya çıkıp sonra tüm dünyaya yayılan İspanyol gribi olmuştur. İspanyol gribi, 1918 – 1920 yılları arasında H1N1 virüsünün ölümcül bir alt türünün yol açtığı salgındır. 500 Milyondan fazla kişiye bulaşması sonucu 18 ay içinde 50 milyon dolayında insanın ölümüne sebep olarak tarihte bilinen en büyük salgınlardan biri olmuştur. Salgın ılımlı ilk dalga, şiddetli ikinci dalga ve artçı üçüncü dalga olmak üzere üç dalga halinde seyretmiştir.

İspanyol Gribi Özellikleri

İspanyol Gribinin bir özelliği, zayıf, yaşlı ve çocuklardan çok; sağlıklı genç erişkinleri etkilemiş olmasıdır. I. Dünya Savaşı’nın son aylarında tüm dünyayı etkisi altına almış, hatta kimi tarihçilere göre dört yıl süren savaşın sona ermesinde önemli bir etken olmuştur. Tabi bu salgına İspanyol gribi denmesinin nedeni İspanya’da ortaya çıktığı için değildir. İspanya I. Dünya Savaşına katılmamıştır. Diğer ülkeler ise katıldığı için askeri sansür uygulandığı için salgından söz edilmezken, İspanya basınında bahsedilmiştir.

Ortaya Çıkan Sonuçlar

O dönemde daha çok genç erkekleri etkilediği için onlar hayatını kaybediyordu. Böyle olunca bir dönem kadınlar kendilerine eş bulamamıştı. Ayrıca birçok ülkede toplumsal cinsiyet rollerini derinden sarsmıştı. Texas A&M Üniversitesinden Dr. Christine Blackburn, ABD’de ölümler sonucu ortaya çıkan iş gücü sıkıntısının kadınlara çalışma hayatının yolunu açtığını belirtmiş ve “Kadınlar 1920’ye gelindiğinde ülke çapında toplam işgücünün yüzde 21’ini oluşturmuştu” demişti. Ayrıca aynı yıl ABD kongresi, Amerikan kadınlarının oy verme hakkını tanıyan Anayasa değişikliğini kabul etmişti.

Normalleşme Süreci

İspanyol gribi, 1920’nin ortalarından itibaren etkinliğini yitirmiştir. Mevsimsel gribin izlediği benzer bir yol izlemiştir. Fakat net cevaplar bulunmamaktadır. Bazı tahminler vardır. Bir salgının sona ermesi için söz konusu hastalığın ulaşabileceği elverişli insan sayısının azalması gerekiyor. Elverişli insandan kastımız da gerek yaş gerekse kronik rahatsızlığı bulunan insan sayısından bahsedilmektedir. Uzmanlara göre o dönemde neredeyse Dünya nüfusunun 1/3’üne bulaşan bu hastalık belli bir seviyeden sonra yavaşlama dönemine girmiştir. Kimi uzmanlara göre ise virüsün geçirdiği mutasyonun da bu yavaşlamada etkili olabileceği belirtilmiştir.

Benzerlik ve Farklılıklar

Dediğimiz gibi İspanyol gribi 1920’nin ortalarında yavaşlamış ve sonrasında etkisini yitirmiştir. Ama tamamen ortadan kaybolmamıştır. 1950 hatta 1960’lı yıllarda ve en son 2009 ve 2010’da dünyayı etkileyen domuz gribi virüsünün atası da İspanyol gribine neden olan virüstür. Yani etkinliği ve toplumun bağışıklığı değişmiştir. Peki aynı durumu COVID-19 için bekleyebilir miyiz? Şu an cevap hayır. Çünkü bu virüsün diğer adı N-Cov. Yani yeni koronavirüs demektir. Buradaki “yeni” kelimesi bizler için önemli bir işarettir. Çünkü bu sefer insanlık yeni bir virüs ile karşı karşıya. Tabi tamamen mi farklı? Hayır. Benzerlikler mevcuttur. İspanyol gribinde bir belirti zatürre iken COVID-19’da da bu belirti vardır. Sonra o zamanlar maske, sosyal mesafe ve kapanma süreçleri büyük rol oynamış. Şimdi de öyle. Ve şu anda büyük avantajımız sağlık sisteminin daha iyi olması ve aşıların bir sene içinde yapılması ve üretime geçilmesi olmuştur.

Sonuç

Bundan sonraki yıllarda da bu tür pandemi ya da epidemi tarzı salgınlar ile karşı karşıya geleceğiz. Çünkü her yıl yeni bir virüs ve hastalık ortaya çıkmakta ve hastalık oluşmaktadır. Ama şöyle güzel bir durum var. Teknoloji ve sağlık her sene daha iyi olmakta ve çalışmalar daha hızlı ilerlemektedir. Önemli olan bu süreçlerden ders çıkarabilmek ve sonraki yıllarda daha dikkatli olmaktır.

Sağlıklı ve mutlu günler dileğiyle..

4 Beğen

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir