İtalyan Tekeline Son Veren Mantar: Aspercillus Niger

İtalyan Tekeline Son Veren Mantar: Aspercillus Niger

İtalyan Tekeline Son Veren Mantar: Aspercillus Niger

Mikroorganizmalar ya da mikroplar kısacası gözle göremediğimiz fakat büyük işler başaran, kötü şöhretlerle nam salan, hayat kurtaran gibi örneklerle nitelendirebiliriz. Bu yazımızda bir mikroorganizma düşünün kendisi İtalya endüstrisinin sonunu nasıl getiriyor. İtalyanlar sanırım bu ufak arkadaşı pek iyi anımsamıyorlardır. Kendisini sizlerle tanıştırmaktan yapmış olduğu ve hangi alanda faaliyet gösterdiğini anlatmak isterim… Karşınızda Aspercillus Niger..

Aspercillus Niger
Aspercillus Niger
Aspercillus Niger
Aspergillus Niger kolonileri

Aspercillus Niger, organik madde üzerinde aerobik olarak yaşamını sürdüren ipliksi bir mantar türüdür. Aspergillus kelimesi, temelde “kutsal su fıskiyesi” anlamına gelen Latince “aspergillum” kelimesinden türemiştir. Mikroskop altında bakıldığında, bu mantarlar bu fıskiyelerin şekline benzer. A. niger, son derece geniş bir pH aralığında gelişebilir: 1.4–9.8. Bu yetenekler ve hava yoluyla dağılan conidiosporların bol üretimi, sıcak ve nemli yerlerde daha sık olarak türlerin her yerde bulunmasını sağlar.

Rengi kahverengi ile siyah arasında gidip gelmektedir. Aslında Aspergillus Niger ile karşılaşmamız mümkün günlük , sıklıkla siyah küf kaynağı olarak tespit edilir ve evlerde en yaygın küf sorunudur. Genellikle nemli duvarlarda ve diğer yüzeylerde, özellikle banyolar, bodrumlar ve mutfaklar gibi önemli nemli alanlarda bulunabilir. Ev tozunda ve ayrıca meyvelerde, tahıllarda ve diğer organik maddelerde bulunabilir.

Bu hikayede/yazıda Aspercillus Niger yıllar boyunca sitrik asit üretiminde üretici olarak rol oynamaktadır.

SİTRİK ASİT NEDİR?

Sitrik asit, yaygın kullanılan ve geniş bir kullanım alanı/yelpazesi geniş olan renksiz kokusuz ve kristal bir yapıda bir organik bileşiktir. Halk arasında limon tuzu olarak olarak da bilinir. ( Bu ismi iyi hatırlayalım. ) Hafif asitli ancak hoşa giden tadı ve hiç toksik olmaması nedeniyle, eskiden olduğu gibi günümüzde de alkolsüz içki, reçel, şekerleme ve diğer besin öğelerinin yapımında yaygın olarak kullanılmaktadır.

Aspercillus Niger

Peki nasıl oldu da bu küf İtalyan endüstrisini sonlandırdı?

Hikayemize 1800’lü yıllarda İngiltere’de John ve Edmund sitrik asit üretimini gerçekleştirdiler. Üretim için ise İtalyan limon sularından elde ettikleri kalsiyum sitratı kullanarak yüksek piyasada büyük bir başarı elde ediyorlardı. Ancak İtalyanlar limonlarının asit üretiminde büyük bir kar elde ettiklerini gördüklerinde bu liderliği ele aldılar. Kısa sürede İtalya’da sitrik asit üretimi tekelleşmesi başladı. Yeni bir yarış ortaya çıkmıştı dünya SİTRİK ASİT üretimi savaşı diğer ülkelerde başka yöntemlerle bu organik bileşiğin üretiminin yollarını bulmaya çalışmaları kaçınılmazdı.

Aspercillus Niger
Sitrik asit üretimini gösteren agar besiyerinde A. niger tarafından üretilen halo bölgesi

Ve o atılımı gerçekleştiren bir gıda kimyacısı olan James Currie sitrik asidin A.niger ile üretimini keşfetmiş oldu. Tarihsel makaleyi 1917 yılında Journal o Biological Chemistry dergisinde yayınlanmasından sonra bir takım değişiklikler gerçekleşmiş oldu. Tarihin cilvesi midir bilinmez ama Currie iyi bir zamanla ile makalesini yayınlamıştı. İtalyanlar piyasaya hakim iken 1. Dünya Savaşı patlak verdiği zaman limon bahçelerini ihmal ettiler.

Currie o sırada küfü ( A. Niger ) sukroz ve çeşitli tuzlar içeren bir besiyer ortamında üretti. Ayrıca optimal doğal halinden ürün elde etmek için belirli bir miktarda demir gerektiğini de bulmuş oldu. Currie hızlı bir üretime geçmesine yardımcı olan şirket ise bugünler de ünlü olan ilaç ve pek çok ürünün üretilmesinde aracı olan Pfizer şirketi yönetimi genişletip fabrikada seri üretime geçmiştir. Bu yöntem yeni bir dünyaya atılımın ilk ayak seslerini oluşturduğu için ileri ki yıllarda araştırmacılar Currie’nin tekniğini kullanarak yeni yöntemlerle sitrik asit üretimini geliştirmiş oldular.

Çeyrek asırlar önce A. niger ve Currie’nin çalışmaları, şüphesiz, İtalya’nın sitrik asit üretimin tekeline bir son vermiştir. Ancak sitrik asit üretimi A. niger’in bu hikayesiyle kalmıyor. Yıllar içinde pek çok alanda A. niger kullanılacağı keşfedildi. Örnek olarak, kalsiyum glukonat üretiminde kullanılması örneklerden biridir. Kalsiyum glukonat bebek bekleyen annelere kalsiyum kaynağı olarak verilmektedir.

Sonuç olarak önemli bir tekeli sonlandırmakla iflah olmayan bu mantar/küf/mikrop, şimdiye kadar insanlık hizmetinde kullanılan çok yönlü yük beygirlerinden biri olmuştur.

Görüş ve önerileriniz için bizimle iletişime geçin.

6 Beğen

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir