Nadide Parçalar: Mutlu Kukla Sendromu ( Angelman Sendromu)

Nadide Parçalar: Mutlu Kukla Sendromu ( Angelman Sendromu)

Nadide Parçalar: Mutlu Kukla Sendromu ( Angelman Sendromu)

Nadir hastalıkları konu edinen “Nadide Parçalar” serimizin üçüncü yazısı ile karşınızdayız. Bu yazımızda “mutlu kukla sendromu” olarak da bilinen nörogelişimsel bir hastalık, Angelman Sendromu’nu (AS) anlatacağız.

Angelman sendromunun ilk tanımlanması 1965 yılında İngiliz Doktor Harry Angelman’a aittir. Doktor öncelikle birbirinden ilgisiz ancak benzer belirtiler gösteren üç çocuk üzerinde gözlemler yaptı. Daha sonrasında, kendisi İtalya’da bir seyahatte iken Giovanni Francesco Caroto’nun “Kuklalı Çocuk” adlı yağlı boya resmini gördü. Bu tablo ile gözlemlediği üç çocuk arasında bir bağ kuran Dr. Angelman, 1965 yılında “kukla çocuklar” temalı gözlemlerini ve incelemelerini anlattığı bir makale yayımladı. Bu makaleyi, 1982 yılında Dr. Charles Williams ve Dr. Jaime Frias ‘in altı hasta ile ilgili rapor verdiği bir makale takip etti ve sendromun düşündüklerinin aksine daha yaygın görüldüğü anlaşıldı.

Angelman sendromu 12.000-20.000’de 1 bir görülen nörogelişimsel bir nadir hastalıktır. Hastalar, yüzlerindeki sürekli gülme ifadesi ve yürüyüşlerindeki dengesizlik ile dikkat çekmektedir. Bu hastalığa aynı zamanda “mutlu kukla sendromu” denmesinin sebebi de angelman sendromu ile karakterize olmuş bu belirtilerdir. Angelman sendromunun kendisi ölüme neden olmaz. Aksine hastalar uzun yıllar yaşayabilirler.

Angelman Sendromu’nun Nedenleri

Angelman sendromu diğer nadir hastalıklar gibi genetik bir hastalıktır. Bu hastalık ile ilgili gen ise 15. Kromozom üzerinde yer alan (15q11.2 lokasyon) UBE3A’dır. UBE3A geni, hem anneden (maternal) hem de babadan (paternal) gelir. Ancak hipokampüs ve beyincik bölgelerinde sadece maternal gen aktiftir. Paternal gen sessizdir.

Angelman Sendromu vakalarının yaklaşık %80’inini oluşturan genetik hata, anneden gelen kromozomda UBE3A geninin bulunduğu bölgenin (15q11-q13) silinmesi veya bulunmamasıdır. Bu durum mikrodelesyon olarak bilinmektedir. Bir diğer hata da vakaların %5-10’unda görülen UBE3A geninde gözlemlenen mutasyonlardır. Bununla birlikte %1’lik bir paya sahip Paternal Uniparentale Disomie 15 (UPD), kromozom çiftinin her ikisinin de babadan gelme durumu, hatası bu sendroma neden olmaktadır.

Angelman Sendromu Tanısı

Angelman Sendromu olan kişiler, normal bir hamilelik ve doğum sürecine sahiptir. Bu sebeple ilk tanı genel olarak 3-7 yaş aralığında konmaktadır. 27 hasta ile yapılan bir başka çalışmada ise  tanı yaşı ortalaması 8.8 olarak belirtilmiştir.

Angelman Sendromunun teşhisi için hastanın detaylı geçmişine, karakteristik bulguların tanımlanmasına ve klinik değerlendirmelere ihtiyaç vardır. Moleküler genetik test olarak DNA metilasyon analizi ve UBE3A sekans analizi kullanılır. En yaygın kullanılan yöntem ise kromozomda belli bölgelerin işaretlenmesi için floresan problar kullanılan, FISH (Floresan in situ hibridizasyon)’dur.

Angelman Sendromu Belirtileri

Angelman sendromu, otizm, serebral palsi, Prader-Will sendromu gibi hastalıklar ile ortak belirtilere sahiptir. (Otizm ve prader-will sendromu gibi bazı hastalılarla da bağlantılıdır.) Ancak Angelman sendromu, sürekli gülümseyen yüz ifadesi ve yürüyüşteki denge sorunları ile karakterize olmuştur. Diğer belirtileri ise zeka ve gelişme geriliği, belirgin konuşma bozukluğu, epileptik nöbetler, ayakların ayrık durması, sarsak vücut duruşu, dil, emme ve yalama problemleri, ayrık dişler, dilin normalden büyük ve dışarıda olması ve ağız suyu akmasıdır. Hastaların yaklaşık %80’inde ayrıca epileptik nöbetler, mikrosefali ve skolyoz gözlemlenir. Hastalar ayrıca uyku ve beslenme bozuklukları yaşarlar. Beslenme bozukluklarına bağlı olarak da kabızlık ve gastroözofageal reflüye sahip olabilirler. Ayrıca hastalarda ergenlik genelde etkilenmez ve doğurganlık mümkündür.

Angelman Sendromu Tedavisi

Günümüzde Angelman sendromunun tam bir tedavisi yoktu. Olan tedaviler genel olarak semptomları azaltmak ve hayatı iyileştirme, kolaylaştırma üzerinedir. Bunun için hastalar, ergoterapi, fizyoterapi, dil ve konuşma terapisi, mototerapi ve hipoterapi gibi destek tedaviler alırlar. Ayrıca geçtiğimiz eylül ayında AS tedavisinde kullanmak üzere GTX-102 FDA tarafından bir ilaç olarak adlandırıldı.

İyi bir eğitim ve kucak dolusu sevgi ile diğer nadir bireylerimiz gibi mutlu kukla sendromu sahibi bireylere de destek olabiliriz, yüzlerinden eksik etmedikleri gülümsemelerini ve mutluluklarını paylaşabiliriz 😊

Görüş ve önerileriniz için..


Kaynakça

Foundation, A. S., 2017. A RARE NEURO-GENETIC DISORDER: What is Angelman Syndrome. [Çevrimiçi]
Available at: https://www.angelman.org/what-is-as/

Hazan F., Aykut A., Serdaroğlu G., Gökben S., Akın H., Çoğullu Ö., Özkınay F., 2009. Angelman sendromu: bir olgu sunumu. Ege Tıp Dergisi, 48(3), pp. 195-198.

Kanbaş, E., 2014. Angelman Sendromu. [Çevrimiçi]
Available at: https://www.zicev.org.tr/angelman-sendromumakale

Saltürk, M., 2017. Kromozomal Hastalıklar–2 (Angelman Sndromu, Prader-Willi Sendromu). [Çevrimiçi]
Available at: https://blog.uni-koeln.de/saltuerk/2017/12/10/kromozomal-hastaliklar-2-angelman-sendromu-prader-willi-sendromu/

Seth S. Margolis ,Gabrielle L. Sat , Mark A. Zbinden , Lynne M. Bird, 2015. Angelman Syndrome. Neurotherapeutics, Cilt 12, p. 641–650.

Williams, C., 2015. Angelman Syndrome. [Çevrimiçi]
Available at: https://rarediseases.org/rare-diseases/angelman-syndrome/

ASKHAM, A. V., 2020. Prenatal CRISPR therapy blocks Angelman syndrome traits in mice. [Çevrimiçi]
Available at: https://www.spectrumnews.org/news/prenatal-crispr-therapy-blocks-angelman-syndrome-traits-in-mice/

https://doctor.fsetyt.com/angelman-syndrome/

4 Beğenmekten Vazgeç

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir