Nedir Bu Virüsler?

Nedir Bu Virüsler?

Nedir Bu Virüsler?

Bu yazımda virüslere yer vermemin sebebi, kimi zaman  bazı tedavilerde(genetik tedavi ile nadir hastalıklar tedavisi; bir yazımda da bundan bahsedeceğim) yararı da dokunsa da kimi zaman  ise geçmişten beri vücudumuzun biyolojik savaş verdiği ki virüslerin yarattığı hastalıklardan dolayı dönem dönem çok sayıda insan ölmüştür. Peki bu insanlık için aslında büyük tehdit olan virüsler tam olarak nedir? Biyolojik yaşamları nasıl? Haydi bu sorunların cevaplarına birlikte bakalım.

Peki bu virüs konakçı (virus host) olayı nedir?

Virüsler sadece belirli hücre tiplerinde veya tüm organizmalarda çoğalır. Bakteriyel virüslerin büyümesi en kolay olanıdır. Hayvan virüsleri ve bazı bitki virüsleri doku veya hücre kültürlerinde yetiştirilebilir. Bitki virüsleri genellikle en zordur çünkü çalışma genellikle tüm bitkinin büyümesini gerektirir.

Virüsler aslında hücre yapısında değillerdir.  Onlar fonksiyonel organllere sahip değillerdir ve enerji üretimi ve makromolekül sentezi için tamamen hücresel konakçıklarına bağlıdır. Virüsler sadece bir tipte nükleik asit, DNA yada RNA(fakat sadece 1 tanesi)  içerir. Virüsler antibiyotiklere duyarlı değildir. Basit olan virüsler bir nükleik asit genomu ve protein katmanından oluşur. Hücre dışı virüs formu olan virion, konakçı dışında bulunur ve bir konakçı hücreden diğerine geçişi kolaylaştırır aynı zamanda bir protein kaplaması ile çevrili nükleik asit genomu içerir aslında vironlar bir nevi ergin virüsedenir.

Viral genomlar yukarıda da belirttiğim gibi DNA yada RNA  bulunur. Viral genomlar bazısı dairesel iken fakat genellikle düz şeklinde olur. Aşağıda çizmiş olduğum şema viral genom çeşidine örnek olarak vericektir.

Virüslerin Viral Yapıları

Şimdi gelin bu Viral yapılarına bakalım,

Kapsid: Virüs parçacığının genomunu çevreleyen protein kabuğudur.

Nükleokapsid: Kapsid ile birlikte ilişkili nükleik asit, Nükleokapsidi oluşturur.Kılıflı virüs (Enveloped virus): Dış amabalajı veya zarfı olan olan virüstür. Lipoproteinler ile çevrilidir. Nükleokapsidlerin çevresinde ek katmanlar içerir. İşlevi ise, virüsün hayatta kalmasına ve diğer hücrelere enfekte olmasına yardımcı olur.

Kılıflı virüs (Enveloped virus): Dış amabalajı veya zarfı olan olan virüstür. Lipoproteinler ile çevrilidir. Nükleokapsidlerin çevresinde ek katmanlar içerir. İşlevi ise, virüsün hayatta kalmasına ve diğer hücrelere enfekte olmasına yardımcı olur.

Kılıflı Olmayan virüs (Naked virüs): Bu virüsler ise yalnızca virüsün genomunu kapsayan  protein kapsid olan nükleokapsidlerden oluşan virüslerdir. Naked virüslere örnek olarak “Adenovirüs”ler örnek olarak verilebilir. Adenovirüsler, üst solunum yolları hastalıklarına yol açar.

İkozahedral simetrili virüsler ise, kübik simetrili virüsler olarak da adlandırılır. Özel motiflerle bir araya getirilmiş kaplama proteinlerinden (alt birimler) oluşur. Virüslerin genel yapısını ve özelliklerinden bahsettik, şimdi ise size viral replikasyon fazlarını sırasıyla bahsedeceğim.

Viral Replikasyon Fazları

virüsler

1.Virüsün duyarlı bir konakçı hücreye bağlanması (adsorpsiyonu)

2.Virion veya nükleik asidinin girişi (penetrasyonu)

3.Virüs nükleik asidi ve proteininin, virüs tarafından yönlendirildiği gibi hücre metabolizması ile sentezi

4.Kapsidlerin yeniden tasarlanması ve viral genomların yeni viryonlara ambalajlanması (olgunlaşma)

5.Olgun viryonların konakçı hücreden salınması

Yazının sonuna doğru gelirsek, virüslerin miktarı virologlar tarafından nasıl ölçülür? İşte bu sorunun cevabı ise,  Kaplama Verimliliği (Efficiency of Plating (EOP)); Bir faj stokunun üretebileceği göreceli plak sayısıdır. EOP daima deneysel olarak belirlenen faj toplam sayısı (kaplamanın mutlak verimliliği) veya farklı bir gösterge bakterisi (kaplamanın bağıl verimliliği) gibi farklı koşullar altında kaplamaya göre başka bir değere göredir. Kaplama verimliliğinin, belirli bir konakçıda veya belirli bir koşullar altında faj yaşayabilirliğine eşdeğer olmadığını, ancak sıklıkla böyle kullanıldığını unutmamak gerekir. Bu eşdeğerlik, sadece belirli bir konağı verimli bir şekilde enfekte etmek için faj kabiliyeti (= canlılık) değil, aynı zamanda faj popülasyonu büyüme oranının yanı sıra bakteriyel bir çim içinde fiziksel viryon yayılımı ve hatta bakteriyel çim büyümesinin(bacterial lawn growth) oranı ve kapsamı.

virüsler

Görüş ve önerileriniz için…


Yararlanılan Kaynaklar

Çatal T., 2015: Üsküdar Üniversitesi Mikrobioloji Ders Notları.

Nathanson N., 2007: Viral Pathogenesis and Immunity 2nd Edition

Bıology Online Website.: Dictionary

Bıology As Poetry: Bacteriophage Ecology Group

White D., Fenner F., 1994: Medical Virology 4th Edition

Mistryland Website., 2018: Introduction to Virology-1

Socratic Website., 2016: Viral Structure

16 Beğen

Yapılan Yorumlar

  1. Güzel bir yazı olmuş, kaleminize sağlık.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir