Ord.Prof.Dr. Süreyya Tahsin Aygün

Ord.Prof.Dr. Süreyya Tahsin Aygün

Ord.Prof.Dr. Süreyya Tahsin Aygün

Türk bilim tarihinin yeri doldurulması güç karakterlerinden biridir. Dünya’da kök hücre üzerine çalımalar yapan ilk bilim insanlarından olan ve Türkiye’nin Thalidomide Faciası’ndan etkilenmemesinde büyük rol oynamıştır. Süreyya Tahsin Aygün, 1895 yılında İstanbul’da doğmuştur. İlk ve ortaöğrenimini burada alan Aygün, daha sonrasında 1910 – 1914 yılları arasında Haydarpaşa Askeri Veteriner Okulu’nda okumuş. Ancak I. Dünya Savaşı’nın 1914’de patlak vermesi ile yarım kalan öğrenimini 1920’de tamamlamış ve Veteriner Hekim Üsteğmen olarak orduya katılmıştır.  1923 yılında akademik hayatına başlayan Aygün, 1924 yılında sınavda başarılı olarak Almanya Berlin Hıfzısıhha Enstitüsü (Reichsgesundeheitsamt) ’nde “viroloji, bakteriyoloji ve bulaşıcı hastalıklar” alanında uzmanlaşmıştır. 1926 yılında ise Berlin Yüksek Okulu’nda doktorasını yapmıştır. Ertesi yıl yurda dönen Aygün, 1933 yılında Yüksek Ziraat Enstitüsü’nde açılan Veterinerlik Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak çalışmalarına devam etmiştir.

Bilgisini geliştirmek amacıyla Fransa Pasteur Üniversitesi, Almanya Frankfurt Experimentelle Therapi Enstitüsü, Berlin Robert Roch Enstitüsü, Avusturya Viyana Mödling Serum Aşı Enstitüsü gibi yurt dışında birçok kurumda çalışmış ve çeşitli bilimsel incelemeler yapmıştır. Ayrıca Türkiye’de Etlik Askeri Bakteriyoloji Serum ve Aşı Enstitüsü labaratuvar şefliği, Ziraat Vekaleti fen müşavirliği ve Etlik Merkez Labaratuvarı şefliği yapmış olan Süreyya Tahsin Aygün, 1934’de doçent, 1937’de profesör, 1944’de ise ordinaryus ünvanını almıştır.

Hayatının bir de askeri yönü olan Aygün, Kurtuluş Savaşı’nda gösterdiği başarılar neticesinde İstiklal Madalyası ile ödüllendirilmiştir. 1946’da Tuğgeneral rütbesini aldıktan sonra 1950 yılında ordudan ayrılarak akademik çalışmalara yönelmiş ve 1965’de emekli olmuştur.

Kısaca Akademik Hayatı

Hayatı boyunca yurt içi ve yurt dışında birçok ödül almış, 18 kitap ve 83 bilimsel makale yayınlamış ve aynı zamanda 100’ü aşkın bilim insanı yetiştirmiş olan Aygün, akademik hayatında hücre kültürleri üzerine yoğunlaşmış ve kardiyak kök hücrelerin rejenerasyonu ve proliferasyonu üzerine çalışmalar yapmıştır. Çalışmaları sonucunda labaratuvarında çeşitli yöntemlerle hazırladığı insan kök hücre preperatları çalışma arkadaşları tarafından intromüsküler ve intravenöz olarak uygulanış ve bu hücrelerin homolog veya ilgili oldukları hücre bölgelerine giderek bozulmuş olan yapıyı düzelttikleri kanıtlanmıştır. Bu uygulanan hücre kültürü enjeksiyon yöntemlerin uygun biçimde gelişmeyen organ transplantasyonunun yerini alabileceği Dr.Med. Karl-Otto Heede tarafından söylenmiştir. Bu çalışmalar sayesinde 1960 yılında Almanya’da adına “Aygün Institute” açılmış ve 2000 kadar mangloid çocuk ve sığrlasın LSD (lumpy skin disease) tedavsinde kullanılmıştır.

Thalidomide Faciası

Akademik hayatında yaptığı çalışmaların yanı sıra 1950’li yıllarda Thalidomide isimli ilacın Türkiye’ye girişinin yasaklanmasını sağlayarak ülkemizi büyük bir facianın eşiğinden döndürmüştür. O yıllarda gebelik sürecinde oluşan bulantıyı  önlemek için üretilen bu ilaç bir çok anne tarafından kullanılmış ancak 1961 – 1962 yıllarında ilacın bebeklerin anne karnındaki gelişimini durdurduğu ve uzuvların tam olarak gelişememesine yol açtığı  fark edilmiştir. Bu olay birçok insanın hayatını derinden etkilemiş ve tarihe “Thalidomide Faciası” olarak geçmiştir. Süreyya Tahsin Aygün sayesinde Türkiye de bu ilacın giremediği iki ülkeden biri olmuştur.

Türk bilim tarihinde bu zamana kadar adı yeterince anılmamış, uzmanlarca yeterince anlaşılamamış ancak günümüzde bu değerli bilim insanının kıymetinin anlaşılmaya başlandığını umuyoruz. İlim ile yurduna en iyi şekilde hizmet etmiş ve hayatıyla örnek bir karakter olmuş olan Süreyya Tahsin Aygün 1981 yılında vefat etmiştir.

“İlmin ana yolları hiçbir milletin değildir, tüm kültür insanlarının ortak malidir.  Ne var ki uluslararası bilgilerin yurttaki uygulamasına ulaşmak amacıyla yurt için çalışmak ve ulusal bir yurt bilgisi kurmak gereklidir.”

 

Ord.Prof.Dr. Süreyya Tahsin Aygün

Görüş ve önerileriniz için..


Kaynakça

Çınar, E. N. & Vatanoğlu-Lutz, E., 2018 Ord.Prof.Dr.Süreyya Tahsin Aygün. Nobel Medicus, 14(1), syf. 55-57.

Faydalanılan Kaynaklar

https://www.turktoyu.com/komutan-veteriner-ve-kok-hucre-arastirmacisi-ord-prof-dr-tahsin-aygun

Beğen

Yapılan Yorumlar

  1. Çok güzel ve çok önemli bir araştırma; kaleminize sağlık Yaren hanım.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir