Sigara Tüketimi (Nikotin) COVID-19 Hastalığını Hafif Geçirmenizi Mi Sağlıyor?

Sigara Tüketimi (Nikotin) COVID-19 Hastalığını Hafif Geçirmenizi Mi Sağlıyor?

Sigara Tüketimi (Nikotin) COVID-19 Hastalığını Hafif Geçirmenizi Mi Sağlıyor?

Dünyayı etkisi altına alan SARS-COV-2 yada diğer adıyla COVID-19 isimli virüs büyük bir pandemiye sebep olduktan sonra çeşitli konularda yazılar yazmıştık. Bugün bahsedilecek konu biraz daha tartışmalı ve medya tarafından oldukça yanlış yansıtılıyor.

Bilim insanlarının COVID-19 hasta raporlarına bakarken tesadüfen fark ettiği ölüm oranları, sanılanın aksine sigara tüketicilerinde daha az bulundu düzenli sigara içicilerinde ölüm oranlarının daha az olması bir çok farklı ülkeden bilim insanının ilgisini çekti ve konu üzerine araştırmalar başladı. Yazıyı yazarken bir çok saygın dergide yayınlanmış makalelerden alıntılar yapılarak konu derinlemesine tartışılacak.

Ana bulgular

Öncelikle Çin’de rapor edilmiş hasta sayılarına bakalım.

2018 yetişkin tütün anketinde Çin’de sigara tüketimi %26.6 olarak belirlenmiş bu oran erkeklerin %50.5 ve kadınlarınsa sadece %2.1 ine tekabül ediyor. Yani verilere bakarak Çin’de yaşayan her 2 erkekten biri sigara tüketiyor.

Medyanın verdiği bilgilere göre sigara tüketimi riski artırıyor fakat oranlara bakıldığında hastahaneye kaldırılan hastaların çok az bir bölümü sigara tüketiyor dolayısıyla medyanın önermesi burda asılsız çıkıyor. Sayıları tam olarak vermek gerekirse hastahaneye kaldırılan toplam 5960 hastanın sadece %6.5 sürekli sigara içen bireylerdi. Bu şimdilik sigaranın riski azalttığını kanıtlar nitelikte değil fakat medyanın kanıtsız bilgi sunduğunu kanıtlar nitelikte.

Sadece istatisklerden her hangi bir bilgiye ulaşmak neredeyse imkansızdır. Şimdi nikotin vücuda girdikten sonra neler oluyor nasıl oluyorda hastalar covid-19 ‘u daha hafif geçiriyorlar buna bakalım.

Konuyu tam olarak anlamak adına COVID-19 sebebiyle hayatını kaybedenlerin hastalığa yakalandıktan sonra tam olarak vücutlarında neler oluyor bunu açıklığa kavuşturalım.

SARS-COV2 isimli virüsle enfekte olmuş bireylerin büyük çoğunluğu hastalığı hafif atlatırken bazılarının bağışıklık sistemi bu virüse aşırı reaksiyon gösteriyor. Bu aşırı reaksiyon sitokin fırtınası dediğimiz olayı tetikliyor ve vücutta inflamasyon başlıyor mukozanın artması ve kalınlaşmasıyla akut solunum yolu sıkıntısı sendromu başlıyor ve hasta nefes alamamaktan ötürü hayatını kaybediyor. Yani aslında bilinenin aksine virüs insanları öldürmüyor insanların bağışıklık sisteminin verdiği bu aşırı reaksiyon hastaların hayatını kaybetmesine veya hastalığı çok ağır geçirmelerine neden oluyor.

İmmün sistem ve COVID-19

SARS-COV-2 nin ana hedefi olan akciğerlerde iki çeşit makrofaj bulunuyor. Makrofajlar yukarıda belirttiğim inflamasyonu başlatan hücrelerimiz. İki çeşit makrofajdan biri alveolar makrofaj diğeri ise çatlak (hücre içi) makrofaj. Sağlıklı akciğerlerde alveolar makrofajlar anti-inflamatorif özellik taşıyor yani mukoza sertleşmesi ağrı veya ateş yapmama eğiliminde bulunuyor. Fakat herhangi bir enfeksiyon esnasında alveolar makrofajlar doğuştan sahip olduğumuz bağışıklığın birinci sıradan cevaplayıcıları haline geliyorlar. Buda onların inflamatuar karşıtı özelliklerini inflamatuar öncesi haline getiriyor ve akciğerde inflamatuar sitokinleri veya daha farklı inflamatuar hücreleri oluşturuyor.

İyileşme sürecinde ise inflamatuar karşıtı özelliklerini geri kazanıyorlar buda hasarlı bölgelerin tamirini hızlandırıyor. Aslında dışarıdan baktığınızda gayet güzel çalışan bir sistem gibi görülebilir fakat aşırı reaksiyon verdiğinde ise ölümlere veya dayanılmaz ağrılara sebep olduğunu unutmamakta fayda var. Daha da önemlisi SARS-COV-2 virüsü direkt olarak bu alveolar makrofajların içinde de bulunuyor ve bu makrofajlar solunum sıkıntısı sendromu yaşayan hastalarda direkt olarak sitokin fırtınasını tetikliyor.

Bu sebeple anti inflamatuar etkisi olduğu bilinen bir çok yöntem bu tarz hastaların tedavilerinde kullanılabilir. Bir önceki yazımda görmüş olabileceğiniz olan ilaçların bir çoğu da aslında anti inflamatuar özelliğe sahip.

Alveolar makrofajın mikroskobik görüntüsü

Kolinerjik anti-inflamatuar yolak

Yakın zamanlarda yapılan çalışmalar gösteriyor ki makrofaj gibi immün sistem hücrelerinde nikotinik ACH resöptörleri bulunuyor. Bu Ach resöpterleri aktifleştikten sonra yukarıda belirttiğim inflamatuar öncesi sitokinlerin sentezlenmesini engelliyor ve inflamatuar yanıtlarını azaltıyor. Bu düzenleyici yolak cholinergic anti-inflammatory pathway(CAP) olarak geçiyor. Ach resöpterlerinin aktivasyonu Nf-kb faktörünün hücre çekirdeğine geçişini engelliyor ve tirozin kinaz denilen bir enzimi aktif hale getiriyor bütün bu işlemlerin sonucu olarak vücudun verdiği yanıt (inflamasyon) azalıyor buda sitokin fırtınası dediğimiz olayı ya tamamen engelliyor yada büyük ölçüde azaltıyor. Bütün bunlar nikotinin nasıl solunum yolu sıkıntısı sendromunu engellediğini açıklar nitelikte. Bütün bu bilgilerin ışığı altında tıbbi nikotinin hastalarda kullanılması tartışılıyor.


Referanslar ve ileri okumalar

Systematic review of the prevalence of current smoking
among hospitalized COVID‑19 patients in China: could nicotine be
a therapeutic option https://doi.org/10.1007/s11739-020-02355-7

How nicotine can inhibit cytokine storm in the lungs and prevent or lessen the severity of COVID-19
infection https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0165247820303266?via%3Dihub

COVID-19 and Smoking. Is Nicotine the Hidden Link https://erj.ersjournals.com/content/55/6/2001116

6 Beğen

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir