Yürüyen Tanklar: TARDİGRADLAR

Yürüyen Tanklar: TARDİGRADLAR

Yürüyen Tanklar: TARDİGRADLAR

Bu yazımda ilginç bir canlıyla karşınızdayım. Yaklaşık 1.5 senedir araştırdığım ve çalışmalar yapmak istediğim Tardigradları yani su ayılarını siz değerli okurlarımıza da paylaşmak istedim. Tardigradları benim için bu kadar ilgi çekici kılan olay nedir? Hemen anlatayım, tardigradlar ekstrem koşullarda yaşayabilen (kıyametten kurtulacak tek canlı söylentisi bile var 😊) mikroskobik canlılardır. Buzullarda, lavlarda, uzayda ve hatta yeryüzünde 600 milyon yıldır varlar. Bu yazımda tardigradlarla alakalı genel bilgi vereceğim, ilerleyen zamanlarda ise makalelerden topladığım bilgiler ile nasıl bir protein yapısına sahip olduklarını yazacağım.

1773’te Alman papaz Jae Goeze tarafından tanımlanmış, ayakları ayıların pençelerine benzetildiği ve yavaş yürüdükleri için “küçük su ayıları” olarak bilinmektedir. Lazzaro Spallanzani tarafından Latincede tardus ‘yavaş’ ve gardi ‘adımlamak’ kelimeleri birleştirilerek “Tardigrades” ismi bilimsel alanda kullanılıyor. Tardigradlar su kaybını önlemek için vücutlarının etrafında ince su tabakası bulundururlar. Dsup adı verilen ve sadece tardigradlara özgü olan bu protein radyasyon ile DNA kırılmalarının oluşumunu baskılayan, DNA ilişkili bir proteindir. Tardigradların bilinen özel solunum yada dolaşım sistemleri yoktur. Deri solunumu vardır. Hemosöl dediğimiz kan ve oksijen taşıyan vücut boşluğuna sahiptirler. Tardigradlar hem eşeyli hem de eşeysiz üreyebilme kabiliyetine de sahiptirler. Vücut hücreleri sayısı olgunlaşma döneminde sabittir.

tardigradlar



Işık mikroskobunda görüntülenen bir su ayısı (tardigrade) türü.
Kaynak: Akın Karahasan-Evrim Ağacı

Tardigradlar Nerede Yaşarlar?

Nemli bölgelerdeki kara yosunlarda ve ağaçlar üzerindeki likenlerde gözlemlenirler bu yüzden çok yaygındırlar. Okyanuslarda, dağlarda yani hem sulu hem de karasal ortamlarda yaşayabilirler. İlk paragrafta söylediğim gibi ekstrem koşullu yerlerde de bulunabilirler ve yaşayabilirler. Çoğu türünün beslenme şekli, tüpe benzer ağızlarından algleri ve çiçekli bitkileri yer bazı türleriyse etoburdur ve diğer türlerini yiyebilirler.

Ölümsüzler Mi?

Hayır ölümlüdürler. Ancak dayanıklılık olarak en güçlü hayvanlardan biridir.  Harvard Üniversitesi’nde araştırmacı olan Roger Larken Chang, aç bırakıldığında ve kurutulduğunda kazara öldüğünü söyledi . Britannica ansiklopedisine göreyse, kendi ortamlarından alındığında vücutları kuruduğunda yada metabolik olayları normal hızının altına düştüğünde ‘ayar’ durumuna geçerek ekstrem koşullarda hayatta kalabiliyorlar. Koşullar normale döndüğünde ise kendinin tekrar canlandırır ve onlarca yıl uyum durumunda yaşayabilir.

Ben Tardigradlarla ilgili araştırmalarıma devam ediyorum ve ilerleyen süreçte edindiğim detaylı bilgileri buradan paylaşacağım. Tardigradlar sayesinde daha dayanıklı insanlar olur mu? Tardigradlar sayesinde uzay yolu ve yaşamı daha uygun hale getirilebilir mi? Tardigradlar sayesinde sentetik proteinler üretilir ve uygulanabilir mi? Savunma sanayi ve tekstile de uyarlanabilir mi? Bu soruların cevaplarını ilerleyen yıllarda alabileceğimizi düşünüyorum. Son bir not, şu zamana kadar yapılan çalışmalarda tardigradların insan sağlığına zararı saptanmamıştır.

Görüş ve önerileriniz için..


Yardım Alınan Kaynaklar

Hashimoto T, Kunieda T (June 2017). “DNA Protection Protein, a Novel Mechanism of Radiation Tolerance: Lessons from Tardigrades”. Life. 7 (2): 26. doi:10.3390/life7020026

https://www.nbcnews.com/mach/science/what-tardigrade-ncna1065771

https://www.nationalgeographic.com/animals/invertebrates/t/tardigrades-water-bears/

https://www.britannica.com/animal/tardigrade

https://evrimagaci.org/su-ayilari-tardigrada-7282

1 Beğen

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir